Οι σατιρικές ειδήσεις ως εργαλείο κριτικού γραμματισμού: Διδακτική εφαρμογή στη Νεοελληνική Γλώσσα Γ’ Γυμνασίου

Περίληψη

Οι σατιρικές ειδήσεις, αν και εντάσσονται στην κατηγορία των ψευδών ειδήσεων λόγω του κατασκευασμένου περιεχομένου τους, διαφοροποιούνται ως προς τον επικοινωνιακό τους σκοπό, ο οποίος αφορά κυρίως την ψυχαγωγία και τον κοινωνικό προβληματισμό και όχι την παραπλάνηση του κοινού. Ωστόσο, η σατιρική τους φύση συχνά δεν αναγνωρίζεται, με αποτέλεσμα να εκλαμβάνονται ως αυθεντικές. Η παρούσα εργασία παρουσιάζει και αποτιμά μια διδακτική παρέμβαση, σχεδιασμένη στο πλαίσιο του κριτικού γραμματισμού βάσει του μοντέλου των πολυγραμματισμών, η οποία υλοποιήθηκε στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας στη Γ΄ Γυμνασίου (2023–2024). Στόχοι της παρέμβασης ήταν να κατανοηθεί η σάτιρα ως κειμενικό είδος, να διερευνηθούν τα χαρακτηριστικά του διαδικτυακού δημοσιογραφικού λόγου και να ενδυναμωθούν οι μαθητές/μαθήτριες ως κριτικοί/ές αναγνώστες/στριες και χρήστες/στριες των διαδικτυακών κειμένων. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν, αφενός, τη δυσκολία διάκρισης της σάτιρας από τη σοβαρή ειδησεογραφία και, αφετέρου, τη διδακτική αξία της παρέμβασης ως μέσου ανάπτυξης κριτικής γλωσσικής επίγνωσης των μαθητών/μαθητριών απέναντι στον λόγο των ΜΜΕ.